Woord van de maand februari 2019: Wödt

Geplaatst op zaterdag 2 februari 2019 om 18:35

t Werkwoord staat dit jaar centraal in het motto van de ’s-Heerenbergse carnavalsvereniging d’Olde Waskupen. Dat is een mooie aanleiding om het deze maand te hebben over het platte werkwoord. Als je mensen vraagt om eens een paar typische dialectwoorden te noemen, zijn daar meestal weinig of geen werkwoorden bij. Dat is jammer, want juist werkwoorden en hun vervoegingen wijken vaak sterk van het standaard-Nederlands af en zijn in die zin dus typisch dialect.

Laten we eerst ‘wödt’ eens onderzoeken. Het werkwoord worden wordt in ons dialect vaak als worre uitgesproken en derhalve in onze WALD-spelling ook zo geschreven. Opvallend is dat in het enkelvoud een klankverschuiving optreedt: worre > zi-j wödt (of wudt al naar gelang hoe je het uitspreekt). Die verschuiving komt in het Nederlands niet voor, maar wel ook in het Duits: werden > sie wird.

In tegenstelling tot het Duits, waar de klankverschuiving ook in de 2e person enkelvoud (werden > du wirst) voorkomt, hebben veel sterke (onregelmatige) werkwoorden bij ons die verschuiving alleen bij de 3e persoon enkelvoud. Denk aan maken > ik maak – gi-j maak – hi-j/zi-j/’t mik en gaon > ik gao – gi-j gaot – hi-j/zi-j/’t geet.

​Lees verder op de Dialectpagina >>>

Tekst: Antoon Berentsen

Deel deze pagina