Veldwerkgroep Stokkum

Geplaatst op zondag 1 maart 2015 om 22:30

Sinds drie jaar is de Veldwerkgroep Stokkum op diverse wijzen actief om de geschiedenis van het dorpje aan de Hulzenberg in de meest brede zin van het woord vast te leggen. De huidige groep bestaat uit Raymond Cremer, Henk Harmsen, Otto Smits, Gert-willem Römer en Edwin Zweers.

Het evenement dat tot nu toe het meeste bekijks trok was de tentoonstelling over de geschiedenis van Stokkum, eind december 2013 gehouden in het Jeugdgebouw naast de kerk. Op een zaterdagavond en een zondag- middag verdrongen zich vele honderden oude, maar ook jonge Stokkummers en oud-Stokkummers zich om de vele foto’s, landkaarten en de diverse stambomen van Stokkumse families te bekijken. Een in het oogspringende landkaart was er een uit 1918, waarop de toenmalige gemeente Bergh heeft aangegeven wat haar visie op de mogelijke uitbreiding van Stokkum en westelijk ’s-Heerenberg is. Aangezien er grote gedeelten van ’t Veld, de Molenbult en ‘t Broek rood zijn ingekleurd, is het maar goed dat de toenmalige toekomstvisie van de gemeente geen doorgang heeft gevonden.

Een voorbeeld van een geslaagd historisch onderzoek is de grote landkaart die Stokkummer Willie Bronkhorst enige decennia geleden maakte naar aanleiding van de atlas van Theodorus Bucker uit 1727. De diverse aparte kleine schetsjes van boerderijen en percelen uit deze oude atlas zijn hierop door Willie minutieus aan elkaar gepuzzeld tot een grote kaart, die in een oogopslag het grond- bezit en grondgebruik van het toenmalige Stokkum en nabije omgeving weergeeft.

Een ander bijzonder object op deze tentoonstelling was het fotoboek van Theet Geurts, in de jaren ’30 en ’40 directeur van het gemeen- telijke arbeidsbureau. Enkele honderden pasfoto’s van Stokkummers die kennelijk niet meer gebruikt werden, heeft hij in een boek geplakt. Daarbij komen nog vele tientallen foto’s van Stokkummers die in de jaren ’30 en ’40 ter kerke gaan en voor het betreden van de kerk door een ingehuurde fotograaf vereeuwigd werden. De foto’s werden later bij drogisterij Zweers verkocht, maar kennelijk had niet iedereen interesse en heeft Geurts alle foto’s die niet verkocht werden uiteindelijk opgekocht en in hetzelfde boek als de pasfoto’s geplakt.

Afgelopen jaar heeft deVeldwerkgroep Stok- kum in vier sessies oudere Stokkummers in het Heemkundehuus uitgenodigd en de inge- scande foto’s via een beamer op groot scherm getoond. Onder het genot van koffie en koek konden zo vele anonieme foto’s weer voorzien worden van de juiste persoonsgegevens. Dergelijke zogenaamde fotoherkenavonden heeft de VWG Stokkum ook georganiseerd bij de familie Wittenhorst aan het eind van de Voorthuizerweg in Stokkum. Sigarenkistjes vol met familie- en verenigingsfoto’s, sommige zelfs meer dan honderd jaar oud, werden eerst ingescand en daarna gedurende drie winteravonden in de keuken van de boerderij aan enkele leden van de familie Wittenhorst getoond. De aangename warmte van de alles- brander, de zelfgemaakte appeltaart en enige drankjes tegen de kou, maakten de avonden tot een leerzaam en gezellig samenzijn.

Een andere manier om ontbrekende namen bij oude foto’s te vinden gebeurt door oude foto’s van families te verzamelen, te scannen en er dan een boekje van te maken dat aan diverse leden van die familie wordt gegeven. Zij noteren de nog bekende ontbrekende namen en de leden van deVeldwerkgroep maken er uiteindelijk een compleet geheel van, dat weer bestemd is voor alle geïnteres- seerde leden van die bepaalde familie. Interessant zijn ook de notulenboeken en de ledenlijsten van de Stokkumse afdeling van de ABTB, de Algemene Boeren- en Tuindersbond, opgericht begin 20e eeuw. Door goed tussen de regels door te lezen en de diverse mutaties in het ledenbestand te bestuderen, krijgt men voldoende informatie over het wel en wee van deze club, ook wat betreft de informele verhoudingen.

Tenslotte zij hier vermeld dat de VWG Stokkum een begin heeft gemaakt met het project Stamboom Stökkum, waarbij de stambomen van de veertig families worden verzameld dan wel uitgezocht. Deze families vormen de kern van de Stokkumse bevolking gedurende de laatste eeuw tot soms zelfs drie eeuwen terug. Het gaat hierbij om de familienamen Berendsen, Te Boekhorst, Bod, Te Booij, Bisseling, Bronkhorst, Bles, Borkes, Cremer, Derk- sen, Düffels, Engelbarts, Engelen, Esman, Gertsen, Gerritsen, Geurts, Jansen, Janssen, Helmes, Hendriksen, Freriks, Hakfoort, Menting, Harmsen, Hermsen, Huenders, Kuiper, Kuster, Kroesen, Krus en Krüs, Kniest,Van Kempen, Krauts, Lensing, Krebber, Ten Oever, Raaijman, Polman, Peters, Lammers, Mes- sing, Pastoor, Meijer, Nieling, Roes, Römer, Scheers, Spekking, Segers, Seegers, Snijders, Soeter, Speet,Tamboer,Van Uum,Van Uhm, Verheij, Verstegen, Wennekes, Van Wessel, Welling, Weijenbarg, Wissink, Wittenhorst, Wijskamp, Wijnands en Zweers.

Het ene deel van het onderzoek is begonnen bij de eerste bronvermeldingen van Stokkumse familienamen, dus vanaf zo ongeveer 1680, om van daar uit verder te zoeken richting de huidige tijd. Het andere deel begint aan het eind van de twintigste eeuw en werkt van daar uit terug in het verleden, zodat de beide onderzoeken elkaar over een tijdje ergens eind 19e eeuw zullen gaan overlappen. Als dan ook nog duidelijk wordt wie gedurende al die eeuwen met elkaar getrouwd waren en wie waar overal in en rond de dorpskern gewoond heeft, dan zal aldus op termijn de gehele bevolking van Stokkum letterlijk in kaart zijn gebracht.

Mocht u na het lezen van dit stukje enthousiast zijn geworden over onze activiteiten en deVeldwerkgroep Stokkum op welke manier dan ook willen helpen in haar werk, meld u dan aan bij Edwin Zweers, voorzitter van dit actieve en gezellige clubje.

Bron: Old Ni-js maart 2015.

Tekst: Gert-Willem Römer
Beeld: Gert-Willem Römer

Deel deze pagina