Woord van de Maond maart 2021: vertöchtelek

Geplaatst op zondag 28 februari 2021 om 20:58

Een woord deze maand dat zich maar geleidelijk laat kennen: het bijwoord ‘vertöchtelek’. Je vindt het buiten de woordenboeken op de lijn Zevenaar – Gendringen bijna nergens vermeld. Wat zeggen die over een woord dat niet meer wordt gehoord? In Zevenaar komt de visite ‘vertöchelek’ of ‘vertöchtelek’ binne en in Wehl zal die dan zeker heel ‘vertöchtelek’ een glaasje drinken. Al met al wordt aangeraden het ‘vetöchelek’ aan te doen. Dat is een mooi advies. Rust en geleidelijkheid, dan breekt het lijntje niet. Ziehier de betekenis van ‘vertöchtelek’.

Het zal toch geen woord zijn dat uitsluitend in de Liemers thuis is? Er zijn maar enkele aanwijzingen dat we het hier weer eens te maken hebben met een oud woord dat in dialecten ondergedoken is. Aan de overkant van de Rijn, in Millingen, lijkt men het woord ook te kennen (of gekend te hebben). Daar heet het ‘vertöffelik’. “Zo vertöffelik kwamme ze ien de spulle te zitten”, staat er over een jong gehuwd stel. In een woordenlijst uit het nog net Gelderse Kerkdriel aan de Maas komt het ook voor. Een hint richting Brabants dus. In Historische woordenboeken is het nergens te vinden, maar wel in een boek uit 1794: “Naspooringen aangaande de oönlogie, of Eierkunde en de oorspronkelijke voortteeling van menschen en beesten” van de in 1729 in Oss geboren Dordrechtse predikant Herman Gerhard van Breugel.

Lees verder op de Dialectpagina >>>

Tekst: Antoon Berentsen

Deel deze pagina




Canon van BerghLid worden van de HKB?'t Raethuys
Bestel hier »